Chương 7: Ngữ yên bất tường (Quyển một: « Ngữ Yên Bất Tường ») (6)
"Phần công việc của Phó Dĩnh Thông, ta giúp hắn làm," Minh Bất Tường đáp, "Hắn tự bỏ tiền ra mua giúp ta ngoài tự." Nói đoạn, y đưa hai tay ra hiệu Liễu Tâm nhận lấy đào mừng thọ.
"Đây là ý gì?"
"Hôm nay là đại thọ bốn mươi tuổi của ngài."
Liễu Tâm vô cùng cảm động, sống mũi cay cay, hít sâu một hơi mới kìm nén lại được.
"Ngươi cũng có lòng, làm sao biết được?"
"Lúc quét dọn phòng thì con nhìn thấy độ điệp của sư phụ, lại thêm tấm hiệp danh trạng kia, đều ghi rõ ngày sinh nhật của sư phụ."
"Ý ta nói là chuyện tặng lễ này," sắc mặt Liễu Tâm nghiêm nghị, vẻ mặt cứng nhắc, "Ngươi học từ đâu thế?"
"Mấy ngày trước con thấy có người mang lễ đến tặng trụ trì Giác Kiến, gặng hỏi mới biết đó là ngày mừng thọ của ngài ấy."
Hễ đến sinh nhật hay lễ hội, những kẻ có quyền có thế trong tự đều có kẻ nịnh bợ dâng lên hậu lễ, Liễu Tâm vẫn luôn căm ghét thói hư tật xấu này. Đương nhiên, phần hiếu tâm này của Minh Bất Tường không thể đánh đồng với đám người kia được. Y nhận lấy quả đào mừng thọ, lại thấy trong mắt Minh Bất Tường như lóe lên tia sáng, lộ rõ vẻ vô cùng hưng phấn.
"Sư phụ, ngài ăn đi."
Liễu Tâm đáp: "Sư phụ quá ngọ không ăn, ngươi cũng biết mà."
"Vậy sao con lại có thể dùng bữa tối?" Minh Bất Tường hỏi, đứa trẻ nào cũng có vô số câu hỏi không có lời đáp.
"Ngươi đang độ tuổi lớn da lớn thịt, lại chưa xuất gia thọ giới, không cần chịu sự câu thúc này."
"Nếu như sắp chết đói, lại lỡ mất canh giờ, chẳng lẽ vẫn không thể ăn sao?"
"Nếu vì cầu sinh mà phá giới, niệm ấy vừa chớm nở, chính là tự mở ra pháp môn thuận tiện cho mình. Nhục thân vốn là bể khổ, nếu thực sự chết đói, cũng coi như một dạng giải thoát." Liễu Tâm thầm nghĩ, nói ra những lời này cũng không biết đứa nhỏ có hiểu hay không.
Minh Bất Tường liền nói: "Sư phụ, ngài thường bảo phải buông bỏ ngã chấp, đây chẳng lẽ không tính là chấp nhất sao?"
Liễu Tâm sững sờ.
Minh Bất Tường lại tiếp lời: "Ngài từng dạy con, con người là hư vọng, cơm gạo cũng là hư vọng, nhưng đói bụng thì vẫn phải ăn cơm. Ăn cơm cốt để tu hành, nếu mỗi đứa trẻ mới sinh ra đã nhìn thấu hư thực, vậy thì chết đói cả rồi, còn tu hành thế nào được nữa?"
Liễu Tâm nói: "Không tu hành, làm sao nhìn thấu hư thực?"
Minh Bất Tường nói: "Không ăn cơm, lấy gì mà tu hành?"
Liễu Tâm đáp: "Trừ phi tu đến cảnh giới ích cốc, bằng không vẫn phải ăn cơm. Quá ngọ không ăn, là để tuân thủ giới luật."
Minh Bất Tường lại hỏi: "Vậy ngài lại bảo chết đói cũng không được phạm giới?"
"Đã là trì giới tu hành, ắt phải lấy giới luật làm đầu."
"Chấp nhất vào giới luật, há chẳng phải là chấp nhất hay sao?"
Liễu Tâm nghĩ theo hướng không thì thấy không ổn, nghĩ theo hướng phải cũng thấy chẳng xong, ngẫm nghĩ hồi lâu mới nói: "Đó là tùy tâm. Thật sự đạt đến cảnh giới không chấp nhất, tự khắc sẽ không còn chấp nhất vào giới luật nữa."
Minh Bất Tường hỏi ngược lại: "Làm sao biết bản thân đã đạt đến cảnh giới kia?"
"Sư phụ vẫn chưa đạt tới cảnh giới đó, khi nào đến nơi, tự khắc sẽ rõ."
Minh Bất Tường lại truy vấn: "Sư phụ biết ai đã đạt tới cảnh giới ấy chưa?"
Câu hỏi này khiến Liễu Tâm hoàn toàn cứng họng. Thấy y chần chừ, Minh Bất Tường lại nói: "Sư phụ, ngài chưa từng nghĩ đến việc thử buông bỏ chấp nhất trước, rồi mới thực sự buông bỏ được chấp nhất hay sao?"
Liễu Tâm lại ngẩn người lần nữa.
Minh Bất Tường nói: "Quả đào mừng thọ này ngày mai sẽ hỏng mất, con mang đi vứt đây."
Liễu Tâm nói: "Ngươi ăn đi. Có lòng ý này là đủ rồi, sau này đừng làm mấy thứ hư lễ này nữa."
Minh Bất Tường lắc đầu, đáp: "Đây là quả đào mừng thọ của sư phụ, không phải của con, đồ nhi đang chấp nhất đấy."
Liễu Tâm cười ha ha một tiếng, lại nhìn nét mặt ảm đạm của Minh Bất Tường khi nhận lại quả đào rồi quay người định bước đi, trong lòng bỗng thấy không nỡ, liền cất giọng gọi: "Chậm đã."
Minh Bất Tường quay đầu lại, Liễu Tâm do dự giây lát, rồi lại lắc đầu nói: "Không có gì."
Minh Bất Tường xoay người bước đi, Liễu Tâm lại gọi y lại, ngập ngừng nửa ngày mới cất lời: "Ngươi lại đây."
Minh Bất Tường đi ngược lại về phía Liễu Tâm, y nhìn quả đào mừng thọ, trầm ngâm hồi lâu.
Cuối cùng, y vươn tay bẻ một miếng nhỏ từ quả đào mừng thọ, đưa lên miệng nếm thử. Vốn dĩ đã quá ngọ không ăn, nay đêm đã khuya khoắt, dù sớm thành thói quen nhưng miếng nhỏ này vẫn khiến y cảm thấy ngọt ngào tươi ngon vô cùng, khác hẳn với những món chay thường ngày.
"Miếng này xem như thành toàn lòng hiếu thảo của ngươi," Liễu Tâm nói, "Như vậy thì sư phụ đâu tính là chấp nhất nữa chứ?"
Minh Bất Tường mỉm cười nhạt, nói: "Sư phụ vì đồ nhi mà phá giới, chi bằng ăn nốt đi thôi? Một miếng hay cả quả, có gì khác biệt nhau đâu?"
Liễu Tâm lắc đầu: "Ngươi hiểu tâm ý của sư phụ, trọng ở chỗ ăn nhiều hay ít đâu, đây chính là tùy tâm, hiểu chưa?"
Minh Bất Tường cười đáp: "Tùy tâm tức là ăn hay không ăn đều có lý cả. Miếng thứ nhất, miếng thứ hai hay miếng thứ ba, nào có gì khác biệt?"
Liễu Tâm ngẫm lại thấy cũng có lý, vừa định vươn tay ra thì trong lòng giật mình thon thót, vội rụt tay về, bảo: "Hôm nay hiếm thấy ngươi nhanh mồm nhanh miệng thế... Thôi, đi ngủ đi."
Minh Bất Tường đặt quả đào mừng thọ lên bàn, hành lễ rồi lui về phòng nghỉ ngơi.
Đêm đó, Liễu Tâm nằm trằn trọc trên giường, bụng dạ cồn cào đói khát, cảm giác này đã hơn chục năm nay chưa từng xuất hiện.
※ ※ ※
Qua ngày mùng tám tháng chạp, Thiếu Lâm tự liền đổ một trận tuyết lớn. Thầy trò hai người cùng nhau quét sạch lớp tuyết đọng trước tăng ấp, Liễu Tâm bảo Minh Bất Tường: "Tu hành cũng giống như thế này, mỗi người tự quét tuyết trước cửa nhà nấy, ngươi đừng có ôm mộng tưởng có kẻ khác đến giúp mình, điều đó không thực tế đâu."
Minh Bất Tường hỏi vặn lại: "Ý ngài là mặc kệ tuyết trên mái nhà kẻ khác sao?"
Liễu Tâm nói: "Ngươi nhìn cái viện này xem, riêng Phổ Hiền viện đã có hàng ngàn tăng ấp, một mình ngươi quét sao cho xuể? Nếu mỗi người đều chuyên tâm quét sạch trước cửa nhà mình, tự khắc sẽ được một mảnh an yên."
"Ý của sư phụ là Thế Tôn lo chuyện bao đồng sao?"
Liễu Tâm cười ha ha đáp: "Chuyện tu hành này, Thế Tôn chỉ có thể chỉ cho ngươi phương hướng, cũng giống như đưa cho ngươi cái chổi cái hót rác, còn ngươi phải tự mình dọn dẹp lấy. Quét tuyết chỉ là phép ví von, ngươi có thể giúp người ta quét tuyết, chứ nào giúp người ta tu hành được."
Minh Bất Tường nói: "Cho nên mới bảo, nếu tu hành không tới nơi tới chốn, thì cũng chẳng trách được ai khác đúng không?"